TIMELESS PRAGUE filmak parte hartu du SOURCES 2 prestakuntza-programan

TIMELESS PRAGUE filmak parte hartu du SOURCES 2 prestakuntza-programan

2018 Maiatza 04

EC: Sources 2 programaren azken edizioan parte hartu berri duzu. Nola laburbilduko zenuke tailerrean izandako bizipena?

Arkaitz Basterra: Tailerraren lehenengo fasea amaitu berri dugu, eta, egia esan, ez nekien oso ondo zer espero nezakeen. Entzuteko oso prest nengoen, bai eta Txekiar Errepublikako Petr Vršek-ekin batera idazten ari naizen gidoia hobetzen lagundu ziezadaten ere. Eta esan beharra daukat ezin naizela emaitzarekin gusturago egon; batetik, nire gidoia nabarmen hobetu da, eta, bestetik, idazketa-prozesurako tresna berriak eman dizkidate. Eta oraindik bigarren faserako prestatu behar dugula da onena, zeina abuztuan izango den.

EC: Zertan egin dizu on programan parte hartzeko hautatu izanak?

AB: Sources 2 programan, tutorearekin banaka egiten da lan, baina baita bost proiektuko taldeetan ere. Gidoiaren arazo jakin batzuk konpontzeko beharrarekin etorri nintzen, baina nireak ez bezalako arazoak zeuzkaten gainerako proiektuek, eta horiek nola konpontzen diren ikusteak asko lagundu diezadake bai oraingo gidoian, bai etorkizuneko gidoietan. Azken batean, eskuratzen diren lan-tresnak dira. Gainera, hainbat herrialdetako gidoilariekin lan egiteak norberaren proiektuak nazioartean funtziona dezakeen ikusten laguntzen du, eta, era berean, kideen lan-metodoak ikasten laguntzen du. Lana bera albo batera utzita, inguru sortzaile batean bederatzi egunez hamazazpi gidoilarirekin eta horien ekoizleekin egoteak lanerako harremanak eta lagun berriak sortzen laguntzen du. Azkenik, antolakundea aipatu nahiko nuke; nabari da denbora asko daramala ekitaldia antolatzen, oso tutore profesionalak aukeratzen ditu, eta malgua da proiektu bakoitzaren premiekin.

EC: Zein izan da proiektuaren lan-prozesuan gainditu behar izan duzun erronka zailena?

AB: Esku artean “slapstick comedy” bat edukitzea da erronka handiena; oso bisuala da, eta idazkera zehatz bat eskatzen dizu horrek, elkarrizketetan oinarrituta dagoen komedian edo beste genero batzuetan erabiltzen denaz bestelakoa. Kasu honetan, komediaren elementu bisual guztiak sartu aurretik, istorioak berak eta pertsonaiek goitik behera egon behar dute zehaztuta. Fase honetan, alderdi hori landu dugu batez ere, eta, bigarren fasean, jada prest dauzkagun elementu bisual guztiak sartzen egingo dugu lan. Eta hori, gidoiak bertsio bat baino gehiago eduki behar dituela kontuan hartuta. Barne-mailako lanekoa da bertsioetako bat, eta finantzaketa-prozesuan kanpora begira aurkezteko prest eduki behar dena da bestea. Bigarren bertsio horrek irakurgarria izan behar du irakurlearentzat, istorioa jarraitzea ezinezko egingo luketen xehetasunetan gal ez dadin.

EC: Esan genezake zineman forma oinarria ere badela, eta zuzendariak eskuz esku egin behar duela lan gidoilariarekin, testua irudi bihurtzeko orduan. Horrela izaten da, ala funtziook banantzeko joera dago? Konta iezaguzu zure kasua.

AB: Nire kasuan, nik neuk zuzentzen ditut gidoiak, eta filmatuko den moduan pentsatuta idazten dut. Edonola ere, gidoilaria eta zuzendaria pertsona ezberdinak izan ala ez izan, gidoia beti bisualki idatzi behar dela uste dut. Gidoia, elkarrizketak albo batera utzita, ez da literatura, eta deskribapen bisualak eginez eta ekintza zehatzak adieraziz idatzi behar da. Aurrerago, gidoilariak eta zuzendariak elkarrekin egin dezakete lan gidoia amaitzeko, baina, hala ere, zuzendariak bere egin beharko du gidoia uneren batean, eta nola filmatu behar den nahiz pantailara zer eramango duen erabaki beharko du; hots, zuzendariak erabakitzen du, eta bera da pelikularen alderdi bisualaren arduraduna.

EC: Hitz egiguzu gidoilari gisa dituzun eraginei buruz. Zinemaren historian, zein gidoi jotzen dituzu zinemako gidoiak egiteko ikasbide?

AB: Zorionez, gidoiak idazteko modu ugari daude; pelikula bakoitzak estilo zehatz bat eskatzen du, eta gidoilariak berak garatu behar du bere estilo pertsonala. Dena dela, kontatzeko modu ez-konbentzionala daukaten filmek txunditzen naute; nire ustez, narratiba klasikoa menderatzen saiatu behar da aurrena, gero apurtu ahal izateko. Narratiba klasiko horren adibide asko daude, baina, bakarra jartzearren, eta erraza, Pixar-en filmen gidoi guztiek oinarrizko arauak eta narratibaren arau klasikoak jarraitzen dituztela esango nizuke, eta ehuneko ehunean funtzionatzen dutela. Eta, liburutik egokitutako gidoi bat aipatu beharko banu, "El paciente inglés" aipatuko nuke; batez ere, gidoia egokitzean Anthony Minghella zinema idazten ari zelako, eta ez literatura. Are, istorioaren amaiera aldatu zuen. Gidoia idazteko modu horren ondorioz, inork ez ditu liburua eta pelikula alderatzen, eta egokitzapenetan beti gertatu beharko litzatekeen gauza zoragarria da hori.

EC: Guillermo Arriagak baieztatzen duenez, filma gidoilariarena da, edo berea da gehienbat, bakarrik sortzen baitu. John Carpenter-ek, ordea, filma zuzendariarena dela esaten du. Zein iritzi duzu betiereko eztabaida horren gainean?

AB: Zuzendaria nor den gorabehera, gidoi onik gabe ez dago pelikula onik. Zuzendariak filmatzen hasi aurretik jakin behar du eskuetara iritsi zaion gidoia bertsiorik onena den. Ez bada, berak dauka gidoia gehiago landu dadila eskatzeko ardura. Eta zuzendariari bere potentzial guztia ustiatzeko gaitasuna ematen dion gidoi hoberen hori edukitzean prestatu behar da filmatzen hasteko. Horregatik nago, baita hor ere, Carpenterrekin ados: zuzendaria da pelikularen emaitzaren azken eta goreneko arduraduna. Gidoi txar batekin filmatuz gero, gidoi hori onartzeagatik, eta, gidoi bikain batekin filmatuz gero, paperean idatzita dagoena suntsitzen edo beste maila batera igoarazten duen pertsona izateagatik.